Son Ekonomik Dalgalanmalar Emeklilik Sistemini Sarsıyor

Son dönemde yaşanan ekonomik dalgalanmalar, emeklilik sistemini derinden etkiliyor. “Çok prim ödeyenin çok maaş alması” ilkesine dayalı sistemde, ödenen primin değil emeklilik dilekçesinin ne zaman verildiğinin önemli hale gelmesiyle vatandaşlar arasında maaş farklılıkları belirginleşti.

24 saatlik farkın yüzde 30’a varan kayıplara neden olması, milyonlarca emeklinin her yıl eriyen maaşlarla geçim sıkıntısı çekmesine yol açıyor. Bu durum SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın dikkatini çekti ve adil bir emeklilik sistemi için yapılması gerekenler konusunda açıklamalarda bulundu.

Emekli Maaşlarını Düzeltecek Önemli Düzenleme

İsa Karakaş, Sosyal Sigorta tekniğinin çıkış noktasının “çok prim ödeyenin çok maaş alması” ilkesi olduğunu belirterek, enflasyon ve büyüme hızı verilerinin maaş belirleme formülündeki dengesizliğin bu ilkeyi salladığını ifade etti.

Özellikle son 5-6 yılda yaşanan ekonomik dalgalanmaların, maaş farklılıklarının artmasına sebep olduğunu vurgulayan Karakaş, “Bir günün bile maaşlar arasında uçurumlar oluşturduğu bir sistemde, adalet duygusu ağır yara almış durumda.” şeklinde konuştu.

Emeklilikte adaletin sağlanması için atılması gereken en önemli adımın “intibak yasası” olduğunu belirten Karakaş, aynı prime esas kazancı ödeyen ve aynı prim gün sayısına sahip iki vatandaşın emeklilik hayatına farklı standartlarda başlamasının düzeltilmesi gerektiğini dile getirdi.

Karakaş, 2000 yılı öncesi intibak yasasının SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin bir kısmını kapsadığını hatırlatarak, hükümetin 2013 yılında 2000 sonrası için intibak yapılacağı vaadinde bulunduğunu belirtti.

Emeklilik sisteminin artık pansumanlarla idare edilemeyeceğini ifade eden Karakaş, Meclis’te 12 yıldan fazla süredir çözüm bulunamadığını söyledi.

Emeklilikte Adalet ve Güven İçin Yapılması Gerekenler

SGK Başuzmanı Karakaş, emeklilik maaşlarının hesaplanmasında kullanılan tartışmalı TÜİK verilerinin sorunu derinleştirdiğini ifade etti. Çözüm için şunları vurguladı:

• Eşitlik: Aynı prim ve gün sayısına sahip olanlar, emekli olma tarihlerine bakılmaksızın eşit maaş almalı.
• Güven: Vatandaşın sosyal güvenlik sistemine olan güveni yeniden sağlanmalı.
• Hak Teslimi: Yüksek prim ödeyen ve uzun süre çalışanların hakları korunmalı.

• Yapılacak yeni düzenleme sadece 2,5 milyon kişiyle sınırlı kalmamalı, 16 milyonu aşkın tüm emeklileri kapsayan bir intibak zorunlu hale gelmelidir.
• Aksi takdirde, sistem yeni mağduriyetlere ve memnuniyetsizliğe sebep olabilir. 2000 yılı sonrası emekli olanların maaşları gözden geçirilmeli ve söz verilen intibak işlemleri hayata geçirilmelidir.