Sosyal Güvenlik Kurumu ve Emeklilikteki Hesaplama Sorunları

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sistemindeki hesaplama sorunları, aynı prim günlerine sahip olan çalışanlar arasında adaletsizliklere yol açmaktadır. SGK uzmanı İsa Karakaş, 2000 sonrası emekliler için “intibak” yasasının artık bir lütuf olmadığını, tam tersine zorunluluk haline geldiğini belirtti ve 16 milyon emekliyi ilgilendiren önemli bir süreci açıkladı.

Emeklilikte ‘Zamanlama Piyangosu’ Dönemi

Türkiye’de emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan, sistemdeki hesaplama yöntemleri sebebiyle büyük bir hak kaybı riskiyle karşı karşıya. SGK uzmanı İsa Karakaş, mevcut durumu çarpıcı bir şekilde özetledi:

“Ülkemizde emeklilik sistemi artık sadece bir hesaplama yöntemi değil, adeta bir ‘zamanlama piyangosu’ haline geldi. Sosyal Sigorta tekniğinin temel direği olan ‘çok prim ödeyenin çok maaş alması’ ilkesi, son yıllarda ‘doğru tarihte dilekçe verenin kazandığı’ çarpık bir düzene dönüştü.”

Sadece 24 Saatlik Farkın Bedeli: %30 Maaş Kaybı

Sistemdeki dengesizliğin en somut örneği, dilekçe verme tarihinde gizlidir. Karakaş, enflasyon ve büyüme hızı verilerinin maaş hesaplama formülünde yarattığı adaletsizliği şu rakamlarla açıkladı:

“31 Aralık 2024 tarihinde emeklilik dilekçesi veren bir işçi ile 1 Ocak 2025 tarihinde dilekçeyi veren mesai arkadaşı arasında, sadece bir günlük farktan dolayı %30’a varan maaş farkı ortaya çıkmıştı. Bu durum, yıllarca aynı tezgah başında çalışan, aynı prim ödeyen ve aynı prim gün sayısına sahip iki vatandaşın emeklilik hayatına tamamen farklı standartlarda başlamasına sebep olmaktadır.”

‘SGK Kendi Kalesine Gol Atıyor’

Maaşların azalacağını fark eden nitelikli iş gücünün sistemden kaçtığını belirten İsa Karakaş, bu durumun hem ekonomiye hem de SGK’ya zarar verdiğini vurguladı. Karakaş’a göre, tecrübeli çalışanların erken emekliliğe zorlanması sonucunda SGK, prim gelirinden mahrum kalıyor ve sistem daha erken maaş ödemeye başlıyor. Karakaş, bu durumu “Mevcut sistem, hem ekonomiyi hem de SGK’nın aktüeryal dengesini çift taraflı olarak zarara uğratıyor.” şeklinde eleştirdi.

Tek Çözüm İntibak Yasası

Hükümetin 2013 yılında verdiği sözü hatırlatan uzman İsa Karakaş, artık “pansuman” niteliğindeki düzenlemelerin yetersiz kaldığını ifade etti. 16 milyon emekli için “essahlı” bir adımın şart olduğunu belirten Karakaş, çözümün adresini Meclis olarak gösterdi:

“2000 yılı sonrasında emekli olanlar için yıllardır bekletilen ‘intibak’ meselesi artık bir lütuf değil, zorunluluktur. Hükümetin 2013 yılında verdiği sözün üzerinden 12 yıldan fazla zaman geçti. Aradan geçen bu sürede mahkeme kapıları aşındırıldı ancak çözüm Meclis çatısı altında takılı kaldı.”

Gerçek İntibak Düzenlemesi Ne Getirecek?

İsa Karakaş’a göre, Meclis’te yapılacak yeni bir düzenleme sadece SSK ve Bağ-Kur değil, memur emeklilerini de kapsamalıdır. Gerçek bir intibak düzenlemesi şu üç temel ilkeyi sağlayacaktır:

• Eşitlik: Aynı prim ve güne sahip olanlar, tarihe bakılmaksızın eşit maaş alacak.
• Güven: Vatandaşın sisteme olan inancı yeniden tesis edilecek.
• Hak Teslimi: Sistemde uzun süre kalanların hakları korunacaktır.

Sonuç olarak; Karakaş, emekli maaşlarının hesaplanmasında kullanılan TÜİK verilerinin tartışmalı hale gelmesinin sorunu derinleştirdiğini ve “Emeklilerimizin intibak taleplerine artık ses verilmeli” çağrısında bulundu.